E-İrsaliye Zorunluluğu Kimleri Kapsar? Geçiş ve Uygulama 2026

E-İrsaliye zorunluluğu; işletmenin faaliyet alanı, ilgili hesap dönemindeki brüt satış hasılatı ve bazı durumlarda Gelir İdaresi Başkanlığının yazılı bildirimi üzerinden belirlenir. E-Fatura kullanmak tek başına her işletme için e-İrsaliye zorunluluğu doğurmaz. Genel ciro kuralı ile sektörlere özgü hükümleri birlikte değerlendirmek gerekir.

Bu rehber, 25 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin değişiklikleri işlenmiş metni ve GİB e-İrsaliye kılavuzu esas alınarak hazırlanmıştır. İşletmenize özel geçiş tarihini mali müşavirinizle teyit edin; sonraki mevzuat değişiklikleri ayrıca takip edilmelidir.

E-İrsaliye nedir, e-Fatura ile aynı belge midir?

E-İrsaliye, mal hareketini belgeleyen sevk irsaliyesinin elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan biçimidir. Kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliğe sahiptir. Malın hangi taraflar arasında, ne zaman ve hangi miktarda sevk edildiğini kayıt altına alır.

E-Fatura ise satışa ilişkin faturadır. İki belge farklı işlevlere sahiptir; yalnızca e-Fatura düzenlenmiş olması her durumda sevk irsaliyesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Faturanın irsaliye yerine kullanılabildiği özel durumlarda ilgili tarih, saat, ibare ve diğer şartların tamamı sağlanmalıdır. Fatura düzenleme süresini, e-İrsaliyenin sevkiyattan önce hazırlanması kuralıyla karıştırmayın.

Elektronik faturalandırmanın temelini öğrenmek için e-Fatura rehberimizi inceleyebilirsiniz.

2026 e-İrsaliye ciro sınırı kaç TL?

Genel ciro hükmüne göre, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve 2021 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı ya da satışları ile gayrisafi iş hasılatı toplamı 10 milyon TL ve üzeri olan mükellefler e-İrsaliye kapsamına girer.

Bu kuraldaki tutar yalnızca net kâr veya banka hesabına giren para değildir. Tebliğde tanımlanan hasılat ölçütü üzerinden değerlendirme yapılır. Eski sayfalarda görülebilen 25 milyon TL tutarı, 2018, 2019 ve 2020 hesap dönemlerine ilişkin tarihsel sınırdır; güncel dönemlerin genel eşiği olarak kullanılmamalıdır.

• Takvim yılı esasına göre hesap dönemi kullanan ve 2025 hasılatı 10 milyon TL veya üzerinde olan e-Fatura mükellefi için genel ciro hükmündeki geçiş tarihi 1 Temmuz 2026'dır.

• Aynı koşulu 2026 hesap döneminde sağlayan bir mükellef için, daha erken bir sektörel yükümlülük bulunmuyorsa, genel kurala göre geçiş tarihi 1 Temmuz 2027 olur.

• Hasılatı bu sınırın altında olan işletmeler de faaliyetleri nedeniyle ayrıca zorunlu tutulabilir.

Bu örnekler normal takvim yılı hesap dönemi içindir. Özel hesap dönemi, önceden doğmuş yükümlülük veya GİB bildirimi varsa geçiş takvimi ayrıca hesaplanmalıdır.

Cirodan bağımsız veya özel koşullarla kapsama giren sektörler

509 Sıra No.lu Tebliğin IV.3.5 bölümü, genel hasılat hükmünün yanında belirli faaliyetleri de kapsar. Sektör adının benzer olması tek başına yeterli değildir; ruhsat, ürün sınıflandırması ve faaliyetin niteliği kontrol edilmelidir.

• Petrol ve ilgili ürünler: ÖTV Kanunu'na ekli I sayılı listedeki malların imal, ithal veya teslimi gibi faaliyetleri nedeniyle EPDK'dan lisans alan mükellefler; bayilik lisansı sahipleri de ilgili kapsamdadır.

• ÖTV III sayılı liste: Bu listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bunların pazarlamasını ana bayi sıfatıyla yapanlar.

• Madencilik: Maden Kanunu kapsamında işletme ruhsatı veya sertifikası sahipleri ve sözleşmeye dayanarak maden üretimi yapan ilgili mükellefler.

• Şeker üretimi: Şeker Kanunu'nun 2'nci maddesinin (e) bendinde tanımlanan şekeri imal edenler. Bu hüküm, sırf şeker satıyor diye bütün perakendecileri aynı kapsamda değerlendirmez.

• Demir ve çelik: Basit usulde vergilendirilenler hariç, GTİP 72 kapsamındaki demir-çelik veya GTİP 73 kapsamındaki demir-çelik eşyayı imal, ithal ya da ihraç edenler. Güncel hükümde bu grup için önceden e-Fatura kullanıyor olma koşulu aranmaz.

• Gübre: Gübre Takip Sistemi'ne kayıtlı kullanıcılar.

• Sebze ve meyve ticareti: 5957 sayılı Kanun kapsamında komisyoncu veya tüccar olarak sebze-meyve ticareti yapan mükellefler.

• İnşaat Demiri İzleme Sistemi: İDİS'e geçme zorunluluğu bulunan ve 2024 veya sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı ya da satışları ile gayrisafi iş hasılatı toplamı 1 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler. Bu özel hüküm, bütün inşaat işletmelerinin koşulsuz olarak kapsama girdiği anlamına gelmez.

İDİS hükmü 573 Sıra No.lu Tebliğ ile eklenmiştir. Eski e-İrsaliye tanıtım sayfaları bu değişikliği içermeyebileceğinden, yalnızca kısa tanıtım metinleri üzerinden karar verilmemelidir.

GİB ayrıca analiz veya incelemeler sonucunda riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük bulduğu mükellefleri, ciro ve faaliyet alanından bağımsız olarak yazılı bildirimle kapsama alabilir. Bu durumda en az üç aylık hazırlık süresi tanınır ve bildirilen tarih esas alınır.

E-İrsaliyeye geçiş tarihi nasıl belirlenir?

Genel ciro şartında uygulamaya geçiş, şartın sağlandığı hesap dönemini izleyen hesap döneminin yedinci ayının başına kadar tamamlanır. Normal takvim yılı kullanan işletmelerde bu tarih 1 Temmuz'a karşılık gelir.

Tebliğdeki ilgili sektörel hükümlerde ise faaliyete başlanan veya kapsam koşulunun sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başı esas alınır. İDİS için de özel koşulların birlikte sağlandığı tarih dikkate alınmalıdır. İşletmenin kuruluş tarihi, ruhsat tarihi ve hasılat koşulunun oluştuğu dönem aynı şey değildir.

Birden fazla hüküm aynı işletmeye uygulanıyorsa yalnızca genel ciro tarihine bakıp daha erken doğan sektörel yükümlülüğü ertelemeyin. Geçmişte doğan zorunluluk, sonraki yıl hasılatın azalmasıyla kendiliğinden sona ermiş sayılmamalıdır.

E-İrsaliye uygulaması nasıl kullanılır?

1. Kapsam ve kayıt durumunu belirleyin

Vergi kimlik numarası, faaliyet alanı, hasılat bilgisi, ruhsatlar ve varsa GİB bildirimi üzerinden kapsam kontrolü yapın. Gönüllü geçişte de e-Fatura kaydı, teknik hazırlık ve başvuru şartları bulunur. Zorunluluk doğuran sektör hükmünü yalnızca mevcut e-Fatura kayıt durumuna bakarak elemek doğru değildir.

2. Kullanım yöntemini ve imzalama altyapısını seçin

GİB Portal, GİB'den izin almış özel entegratör veya şartları karşılanan doğrudan entegrasyon yöntemlerinden işletmenize uygun olanı seçin. Sevkiyat hacmi, muhasebe yazılımıyla bağlantı, birden çok depo ve kullanıcı yetkileri seçimde önemlidir.

Gerçek kişilerde nitelikli elektronik sertifika veya mali mühür, tüzel kişilerde mali mühür kuralları dikkate alınır. Özel entegratörün izin verilen imzalama hizmetleri gibi yöntem farklılıkları nedeniyle her işletmenin aynı cihazı satın alması gerektiği varsayılmamalıdır. Başvuru yönteminizin güncel koşullarını kontrol edin. Mali mühür ve e-imza arasındaki farkı bu aşamada netleştirebilirsiniz.

3. Belgeyi doğru bilgilerle hazırlayın

Belgede düzenleme tarihi ve belge numarası, düzenleyenin unvanı veya adı, adresi ve vergi bilgileri; alıcının gerekli kimlik ve adres bilgileri; malın cinsi ve miktarı bulunmalıdır. Teslimat adresi farklıysa ayrıca belirtilmelidir.

Fiili sevk tarihi ile saat ve dakika bilgisi önemlidir. Taşıma biçimine göre taşıyıcı, araç ve şoför alanları ile GİB standartlarının gerektirdiği karekod veya barkod bilgileri de güncel teknik kılavuzlara uygun doldurulmalıdır. Depo ve stok kodlarını doğru eşleştirmek hatalı mal hareketlerini azaltır.

4. Mal yola çıkmadan düzenleyip iletin

Temel kural, e-İrsaliyenin fiili sevkten önce düzenlenmesi ve elektronik ortamda iletilmesidir. Malın depodan çıkmasından sonra geriye dönük belge hazırlamayı olağan iş akışı olarak kurmayın.

Taşıma sırasında denetim için gerekli belge ibrazını planlayın. GİB kılavuzundaki şartlara göre kâğıt örnek veya uygun elektronik görüntüleme kullanılabilir. E-İrsaliyeye geçmek, her taşıma koşulunda bütün kâğıt ve ibraz gerekliliklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

5. Teslim, yanıt ve iadeyi takip edin

Alıcı, fiili sevkten itibaren yedi günlük süre içinde teslim aldığı miktara ilişkin kabul veya kısmi kabul yanıtı verebilir. Yanlış alıcıya düzenlenmesi ya da bütün malın hatalı olması gibi tam ret durumlarında yanıtın fiili sevkten önce verilmesi gerekir; sevkten sonraki tam ret yanıtı hukuken geçerli bir iptal yöntemi değildir.

Teslim edilmeyen veya iade edilecek malların hareketi için kılavuzdaki yeni irsaliye kuralları uygulanır. Alıcının uygulamaya kayıtlı olup olmaması belge türünü etkileyebilir. Yanıt verilmesini, fiziksel iade sevkiyatının belgelendirilmesi yerine kullanmayın.

6. Elektronik asılları saklayın

E-İrsaliye dosyalarını ve ilişkili yanıtları elektronik asıllarıyla, doğrulanabilir ve gerektiğinde ibraz edilebilir biçimde saklayın. Yalnızca PDF görüntüsünü yazdırmak elektronik muhafaza yükümlülüğünü karşılamaz.

Vergi ve ticaret mevzuatındaki saklama sürelerini birlikte değerlendirin. Özel entegratör kullanıyorsanız arşivleme hizmetinin kapsamını, dosya dışa aktarma imkânını ve yedekleme sorumluluğunu sözleşmede kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Her e-Fatura kullanıcısı e-İrsaliyeye geçmek zorunda mı?

Hayır. Genel ciro koşulu, sektörel hükümler ve varsa GİB'in yazılı bildirimi ayrı ayrı incelenir. E-Faturanın kendi geçiş sınırını e-İrsaliyeye aynen uygulamak hatalıdır.

Alıcı e-İrsaliye kullanmıyorsa kâğıt belge yeterli mi?

Göndericinin e-İrsaliye düzenleme yükümlülüğü, alıcının kayıtlı olmaması nedeniyle kendiliğinden kalkmaz. Kayıtlı olmayan alıcılara yapılacak sevkiyatlarda GİB kılavuzundaki düzenleme, teslim ve ibraz kuralları uygulanmalıdır.

Gönüllü olarak geçiş yapılabilir mi?

Evet. E-Fatura kaydı ile teknik ve başvuru koşullarını sağlayan mükellefler gönüllü geçiş yapabilir. Geçişten sonraki belge düzenleme ve saklama yükümlülükleri de planlanmalıdır.

Zorunlu olduğu halde geçmeyen işletmeye ne olur?

Elektronik düzenlenmesi gereken belgenin mevzuata aykırı biçimde düzenlenmesi veya hiç düzenlenmemesi, Vergi Usul Kanunu kapsamında yaptırım doğurabilir. Ceza türü ve tutarı olayın niteliğine ve ilgili yılın hükümlerine bağlıdır. Otomatik ceza muafiyeti veya koşulsuz cezasız geçiş vaadine güvenmeyin.

Resmi kaynaklar ve başvuru hazırlığı

Kapsam ve tarih kontrolü için aşağıdaki resmi kaynakları birlikte inceleyin:

• 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği, değişiklikleri işlenmiş 2026 metni: Özellikle IV.3.2–IV.3.7 bölümleri.

• 573 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği: İDİS kapsamına ilişkin değişiklik.

• GİB e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu: Düzenleme, sevkiyat, yanıt ve özel senaryolar.

• GİB e-İrsaliye mevzuat bağlantıları: İlgili duyuru ve mevzuata erişim.

E-İmza veya mali mühür başvurusu için destek ekibimizle iletişime geçebilirsiniz. Vergisel kapsam ve geçiş tarihinizi ise mali müşavirinizle doğrulayın. Bu içerik genel bilgilendirmedir; işletmeye özel vergi veya hukuk görüşü değildir.